ABD, İRAN’A İNERSE NE OLUR. İKİNCİ EAGLE CLAW HAZIRLIĞI

Kaynak : odatv / Mustafa İlker Yücel

ABD, İran’a saldırının 10. gününde hava operasyonlarıyla sonuç alamadığı için sınırlı bir kara operasyonunu tartışmaya başladı. ABD basınına göre ‘zenginleştirilmiş uranyum‘a ulaşmak için karaya inmek gerekebilir.

Odatv, bir ay önce, 12 Şubat’ta İranlı diplomatların ABD’ye verdiği ‘çöl mesajını‘ ve 24 Nisan 1980’de İran’da karaya inen ABD askerlerinin başlarına gelenlerini ayrıntılarıyla yazdı. Yaşananlar bugüne de ışık tutacak nitelikte:

Umman’da 6 Şubat 2026‘da yapılan İran – ABD görüşmelerinin sonuçlarını irdelerken telefonun ucundaki İranlı gazeteci şöyle bir soru yöneltti:

“Türk gazeteciler bir noktayı kaçırdı. İranlı diplomatlar neden Tabas Çölü üzerinden görüşmeye gitti?”

Tabas Çölü İran’ın güneydoğu kısmında yer alıyor. ‘İran çöllerinin mücevheri‘ diye anılıyor. Benzersiz kum tepelerine sahip bölge, hurma ve narenciye ağaçlarıyla dolu…

Soruyu yönelten Nevroz Pourmend 24 yıllık bir gazeteci ve belgesel yönetmeni. Pourmend, İran diplomatik heyetinin Tabas Çölü’nden Umman’a uçmasının tarihî ve politik bir mesaj olduğunu belirtiyor.

FİYASKO: KARTAL PENÇESİ OPERASYONU

Çölün üzerinden uçmanın nasıl bir mesajı olabilir? Yanıtı kendisinden dinleyelim:

“Tabas, sadece bir çöl değil; İran ve ABD arasındaki tarihi mücadelenin sembolü. 24 Nisan 1980’de, ABD, Tahran’daki rehine krizini çözmek için “Eagle Claw / Kartal Pençesi” adlı bir askeri operasyon başlattı.

ABD kuvvetleri çölde kum ve rüzgâr karşısında bir şey yapamadı. Operasyon fiyaskoyla sonuçlandı. Çölün zorlu koşulları sebebiyle helikopterleri düştü. 8 ABD askeri yaşamını yitirdi. Apar topar geri çekilmek zorunda kaldılar.”

ABD RESMİ BELGESİ: KUM FIRTINASINI HESAP EDEMEDİK

Kartal Pençesi Operasyonu dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter’ın onayıyla yapıldı. Dışişleri Bakanı Cyrus Vance operasyonun başarısız olacağına inanarak birkaç gün sonra istifa etti.

İranlı gazeteci Pourmend, olayı anlatınca ABD ordu belgelerinde konuyla ilgili bir rapor var mı diye baktık:

Mayıs 1980’de ABD Genelkurmay Başkanlığı, İran’daki fiyaskoyla ilgili Özel Operasyonlar İnceleme Grubu görevlendirmiş.

6 kıdemli askeri subaydan oluşan heyetin ayrıntılı raporuna göre ABD ordusu 9 Aralık ile 21 Aralık 1979 tarihleri ​​arasında 153 saat çöl uçuşu eğitimi yaptı. Yani ABD ordusu defalarca kez çöl operasyonu tatbikatı icra etmesine rağmen başarısız oldu.

Çölde yapılan askeri harekat sırasında, askeri konulardan anlamayan sıradan kişilerin bile aklına gelebilecek kum fırtınası ihtimali nasıl olduysa ABD ordusunun hesap edemediği bir unsur olarak yer alıyor:

Raporun 37. sayfasından aynen alalım:

“Helikopter pilotları tozla karşılaştıklarında şaşırdılar, uçuşları üzerindeki etkisini doğru bir şekilde değerlendirmeye hazırlıklı değillerdi ve bu olgu hakkında bilgilendirilmediklerini belirttiler. C-130 pilotları da havada asılı tozla karşılaşma olasılığından habersizdi.

(…) Geriye dönüp bakıldığında, bir C-130 hava durumu keşif uçağı, helikopterlerden önce toz olayına rastlayabilir ve helikopterlerin görüş mesafesinin azaldığı alana girmesine gerek kalmadan önce bunun büyüklüğünü ve etkisini değerlendirebilirdi.”

İncelediğimiz raporun girişindeki şu cümleyi de bilginize sunalım: Elinizde, Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde sansürlenmiş, son derece gizli bir raporun gizliliği kaldırılmış bir versiyonu bulunmaktadır.

EMEKLİ ALBAY: HER ŞEY DOĞAÇLAMA OLDU

Başarısız operasyonla ilgili yıllar sonra Emekli Hava Kuvvetleri Albayı ve görevin baş MC-130 pilotu Bob Brenci, “Bu görev, daha önce hiç yapmadığımız birçok şeyi gerektiriyordu. Kelimenin tam anlamıyla her şeyi doğaçlama yapıyorduk” dedi.

İran yönetimi olayda hayatını kaybeden sekiz ABD askerinin naaşlarını 6 Mayıs 1980‘de ABD’ye gönderdi.

İranlı diplomatlar işte bu olayı hatırlatmak için Tabas üzerinden Umman’a geçti. Bu uçuş, örtülü bir hatırlatma; İran müzakere edebilir, ama tarihî hafızasını askıya almıyor. ‘Dün çölün kumlarında takılan bir güç bugün masada bize şart dikte edemez‘ mesajı veriliyor…

Mustafa İlker Yücel

*Eagle Claw: Kartal Pençesi