KAYNAK : MEMURLAR.NET

Konya’da bulunan Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesinde hemşire olarak görev yapan başvurucu, eşinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı İzmit Deniz Kuvvetleri Üs Savunma Komutanlığında deniz astsubayı olarak görev yaptığından bahisle aile birliği mazereti nedeniyle 10/3/2017 tarihinde (mülga) Kamu Hastaneleri Kurumu bünyesine naklen atanma talebinde bulunmuştur. Sağlık Bakanlığı (İdare) 28/3/2017 tarihli işlemiyle ilgili mevzuat uyarınca kadrolu memur statüsüne atandıktan itibaren beş yıl dolmadıkça başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakil talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle başvurucunun bu talebini reddetmiştir.

Başvurucunun bu işlemin iptali talebiyle açmış olduğu davada Konya 1. İdare Mahkemesi (İdare Mahkemesi) 29/12/2017 tarihinde dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; mazeret atamalarının memurun sağlık, aile birliği, eğitim gibi birtakım elinde olmayan, öngöremediği ya da sonradan ortaya çıkan durumlar sebebiyle normal atama şartları dışında atanmaları durumunu ifade ettiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda ilgili mevzuatta yer alan kadrolu memur statüsüne atanmadan itibaren beş yıl dolmadıkça başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakil talebinde bulunulamayacağına ilişkin hükmün mazeret atamaları dışındaki atamalar için öngörüldüğünü belirterek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varmıştır.

İdare tarafından bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince (Daire) 26/6/2018 tarihinde istinaf başvurusunun kabulüne ve İdare Mahkemesinin 29/12/2017 tarihli kararının kaldırılarak davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; ilgili mevzuatta yer alan kadrolu memur statüsüne atandıktan sonra beş yıl boyunca nakil talebinde bulunulamayacağına ilişkin düzenleme hatırlatılmış ve başvurucunun da bu süreyi doldurmadığı belirtilmiştir. Netice itibarıyla başvurucunun sözleşmeli personel olarak görev yapmaktayken 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun geçici 41. maddesi uyarınca kadrolu memur olarak atandığı 15/10/2013 tarihinden itibaren beş yıl süreyle başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakil yapılamayacağı vurgulanarak 10/3/2017 tarihli talebinin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Devam eden süreçte başvurucu 18/9/2019 tarihinde İdareye yeni bir dilekçe ile başvurmuştur. Bu dilekçede başvurucu 4/9/2016 tarihinde evlenmiş olduğunu, eşinin Gölcük Donanma Komutanlığında astsubay olarak görev yaptığını, 28/11/2018 tarihinde bir çocuklarının olduğunu ifade etmiştir. Konya’da bulunan Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesinde hemşire olarak görev yaptığını belirten başvurucu, aile birliği mazeretini vurgulayarak Kocaeli’nde uygun görülecek bir kadroya atanma talebinde bulunmuştur. Başvurucunun bu talebine İdare tarafından herhangi bir cevap verilmemiştir.

Başvurucu 18/9/2019 tarihli talebine İdarece cevap verilmeyerek ortaya çıkan zımnen ret işlemini dava konusu etmiştir. Dava dilekçesinde başvurucu, eşinin Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli olarak zorunlu tayine tabi olması sebebiyle aile birliği mazeretini öne sürerek tayin talebinde bulunamadığını, kendisinin nakil talebinin de karşılanmaması nedeniyle aile birliğinin sağlanamadığını ifade etmiştir. Aile birliğinin sağlanamaması nedeniyle maddi ve manevi başka zorlukların da ortaya çıktığını vurgulayan başvurucu dava konusu ettiği zımnen ret işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

AYM tarafından yapılan inceleme neticesi (Başvuru Numarası: 2021/13346) sonucunda şu tespit ve sonuca ulaşılmıştır.

Sözleşmeli personel olarak kamu hizmetinde göreve devam eden başvurucu, 657 sayılı Kanun’un geçici 41. maddesinin yürürlüğe girmesi ile birlikte kadrolu memur olarak atanmıştır. Aile birliği mazereti nedeniyle yapmış olduğu ilk atama talebinin anılan maddede yer alan memur kadrolarına atananların beş yıl süreyle başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakli yapılamayacağına yönelik düzenlemeden hareketle reddedilmesi sonucunda somut olay bağlamındaki ilk yargılama safahatı başlamıştır. İdare Mahkemesinin 29/12/2017 tarihli kararındaki dava konusu işlemin iptaline yönelik hukuksal yorumun aksine Daire bahse konu hükmün mazeret nedeniyle atama talebinde bulunanlar da dahil olmak üzere herkesi kapsadığı yönünde bir yorum yaparak davanın reddine karar vermiştir.

Başvurucunun bu yargılama safahatından sonra bireysel başvuru yoluna gelmediği, Dairenin davanın reddine ilişkin kararından sonra aile birliği mazereti nedeniyle nakil talebinde bulunabilmek için beş yıllık sürenin dolmasını beklemeyi tercih ettiği anlaşılmıştır.

Nitekim başvurucu beş yıllık sürenin dolmasından sonra İdareye yine aile birliği mazereti nedeniyle naklen atama talebini iletmiştir. Bu talebin zımnen reddi ile ortaya çıkan işlemin iptali talebiyle başvurucunun açtığı davanın reddine ilişkin kararda, anılan işlemin gerekçesinin İdare tarafından kurumlarına tahsis edilen naklen atama kadro sayısının yetersizliği olduğu belirtilmiştir. İdare Mahkemesi, belirlenen kadrolara atamaların İdare tarafından ilan edilecek takvime uygun olarak tercihler doğrultusunda kura ile yapılacağına yönelik mevzuattaki düzenlemeyi de hatırlatarak davanın reddine karar vermiştir.

Öncelikle başvurucunun eşinin TSK mensubu olduğunu ve hem Genel Yönetmelik’te hem de Sağlık Bakanlığı Yönetmeliği’nde aile birliği mazereti nedeniyle atama talepleri ile ilgili olarak diğer bazı meslek mensuplarıyla birlikte TSK mensupları için de hususi düzenlemeler yapılmış olduğunu belirtmek gerekmektedir.

Buna göre eşi TSK mensubu olanların atamalarında yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümlerin ve kura şartının aranmayacağının düzenlendiği görülmüştür. Yargısal makamların kararlarının gerekçelerinde ise bahse konu düzenlemeler göz önüne alınarak herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Anayasa’nın 20. ve41. maddesi birlikte gözetildiğinde aile, Türk toplumunun temeli olarak tanımlanmış; ailenin birey ve toplum hayatındaki önemine işaret edilmiş ve devlete, ailenin korunması için gerekli düzenlemeleri yapması ve teşkilat kurması konusunda ödevler yüklenmiştir. Devletin aile hayatına saygı hakkına dair pozitif yükümlülüğünün ailesel bağların devamlılığını sağlamak üzere tedbirler alınmasını, aile birlikteliğini sağlayacak şekilde çözümler üretmesini içerdiği söylenebilir. Anılan yükümlülüğün aile birliği mazereti nedeniyle atama taleplerinin değerlendirilmesinde de gözetilmesi gerektiği açıktır. Bu yapılırken aile bağlarını diğerlerine nazaran daha az şekilde etkileyecek yolların seçilmesi ve aile birliğinin mümkün olduğunca korunması konusunda devlete yüklenen yükümlülükler göz ardı edilmemelidir.

Netice itibarıyla somut olayda başvurucunun aile hayatına saygı hakkı bağlamındaki iddialarının, eşinin göreviyle ilgili beyanının ve mevzuatta yer alan somut olay özelindeki düzenlemelerin idari ve yargısal makamlar tarafından herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmadığı görülmüştür.

Belirtilen nedenler göz önüne alındığında idari ve yargısal makamların kararlarının başvurucunun aile birliği mazereti nedeniyle atama talebinin reddedilmesi bağlamında güdülen kamu yararı meşru amacı ile başvurucunun aile hayatına saygı hakkı arasında adil denge kurulmasına yönelik ilgili ve yeterli gerekçeye sahip olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bireysel başvuruya konu olayda aile hayatına saygı hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerin kamusal makamlarca yerine getirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle;

A. Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Kararın bir örneğinin aile hayatına saygı hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Konya 1. İdare Mahkemesine (E.2019/921, K.2020/70) GÖNDERİLMESİNE,

Karar verilmiştir.

Sonuç olarak; bu karardan da anlaşılacağı üzere kamu idarelerinin öncelikle kamu hizmetlerinin yürütümü için kendilerine kanun ve ilgili mevzuatla verilen yükümlülükler kapsamında hareket edecekleri tabi olmakla beraber, takdir hakkının bulunduğu veya idari inisiyatife bırakılan konularda özellikle içinde bulunulan aile yılı da dikkate alındığında son derece önemli bu kurumun korunmasında daha hassas ve dikkatli hareket edilmesinde kamu yararının da tesis edileceğinden şüphe bulunmamaktadır.

The post ASTSUBAY EŞİNİN AİLE BİRLİĞİ GEREKÇESİYLE NAKİL REDDEDİLDİ, KARAR HAK İHLALİ SAYILDI first appeared on Pes24.

KAYNAK : DHA

KAMU Başdenetçisi Mehmet Akarca, “Kurumumuza 2024 yılında ulaşan şikayet başvuruları, şikayete konu idare kapsamında değerlendirildiğinde yüzde 18,68’lik oranla Adalet Bakanlığının ilk sırada olduğu tespit edilmiştir. Sağlık Bakanlığının konu edildiği başvuru oranı ise yüzde 6,35, Milli Eğitim Bakanlığının konu edildiği başvuru oranı ise yüzde 5,97, Sosyal Güvenlik Kurumunun konu edildiği başvuru oranının ise yüzde 4,40 olduğu hesaplanmıştır” dedi.

TBMM Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyelerinden Oluşan Karma Komisyon, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) yetkililerini dinlemek üzere AK Parti Adana Milletvekili Sunay Karamık başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Karamık, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yıllık raporunu kurulacak alt komisyonda detaylı bir şekilde inceleneceğini ve kurum ile ilgili rapor hazırlanacağını söyledi. Karamık, “KDK, idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri incelerken kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikayet mekanizması olarak önemli bir rol üstlenmekte, dilekçe hakkının kullanılmasına ve etkinliğine de katkı sağlamaktadır. İdarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak, önerilerde bulunmakla görevli KDK, yürüttüğü çalışmaları ve önerileri içeren raporları 2013 yılından itibaren her yıl düzenli bir şekilde ve zamanında Karma Komisyonumuza sunmaktadır” ifadelerini kullandı.

‘KURUM, BİREYLERİN HAK İLE ADALET ANLAYIŞINDA VE ARAYIŞLARDA FARK YARATMAKTADIR’

Komisyon Başkanı Karamık’ın ardından söz alan Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca, komisyon yetkililerine sunum yaptı. Akarca, kurumun, idarenin her türlü iş, eylem ve şikayetleri incelediğini belirterek, “TBMM Genel Kurulu tarafından gösterilen takdirle 9 Aralık 2024 tarihinde devraldığım Kamu Başdenetçiliğinde; kamu denetçileri ve kurum personelinin özverili çalışmaları ve kurumu daha da ileriye taşıyarak ülkemize katma değer sağlamaya devam edeceğimize olan inancım göreve başladıktan sonra daha da pekişmiştir. Anayasal bir insan hakları kurumu olan Kamu Denetçiliği Kurumu yalnızca hukukilik denetimi değil, hakkaniyet ve iyi yönetim ilkeleri yönünden de gerçekleştirilmektedir. Böylece, hak arama mekanizmaları içinde kendine özgü bir yer edinen kurum bireylerin hak ile adalet anlayışında ve arayışlarında fark yaratmaktadır” diye konuştu.

‘BAŞVURULARIN YÜZDE 95,15’İ KURUMUMUZ TARAFINDAN SONUÇLANDIRILMIŞTIR’

Akarca, KDK’nın insan haklarına saygılı bir adalet anlayışı misyonu ile hareket ettiğini kaydederek, “Kurum, faaliyete başladığından bugüne kadar 241 bin 482 başvuru almış ve 240 bin 679 adet başvuruyu sonuçlandırmıştır. Bu başvuruları incelerken Kurumumuz 6328 sayılı Kanun’da belirtildiği şekilde insan haklarına dayalı, adalet anlayışı içerisinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönünden denetim yapmakta, araştırma yapmakta, inceleme yapmakta ve idareye bu konuda öneride bulunmakta ve rehberlik yapmaktadır. Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) sırf askeri nitelikteki faaliyetleri ise yasamız gereğince kurumun görev alanı dışında kalmaktadır. Bu raporun konusunu oluşturan 2024 yılında kuruma 14 bin 762 başvuru ulaşmıştır. 2023 yılından devreden 1792 başvuruyla birlikte toplam 16 bin 554 adet başvuru kurumumuzca incelenmiş ve 2024 yılında işleme alınarak bunlardan 15 bin 751 adedi, yani yüzde 95,15’i kurumumuz tarafından sonuçlandırılmıştır” dedi.

‘BAŞVURULARIN KABUL EDİLEBİLİRLİK ORANI YÜZDE 31,74’

Kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili şikayetleri değerlendiren Akarca, “2024 yılında yapılan şikayet başvuruları konu bazlı değerlendirildiğinde en fazla başvurunun yüzde 22,93’ü de adalet, milli savunma ve güvenlik konu başlığı altında kurumumuza ulaştığı, kamu personel rejimi alanında ise yüzde 21,47; eğitim, öğretim, gençlik ve spor alanında yüzde 8,45, mahalli idarelerce yürütülen hizmetler kapsamında yüzde 7,28, çalışma ve sosyal güvenlik alanında ise yüzde 7,04 ve ekonomi, maliye, vergi alanında ise yüzde 5,23 oranında başvuru yapıldığı görülmektedir. Kurumumuza 2024 yılında ulaşan şikayet başvuruları şikayete konu idare kapsamında değerlendirildiğinde yüzde 18,68’lik oranla Adalet Bakanlığının ilk sırada olduğu tespit edilmiştir. Sağlık Bakanlığının konu edildiği başvuru oranı ise yüzde 6,35, Milli Eğitim Bakanlığının konu edildiği başvuru oranı ise yüzde 5.97, Sosyal Güvenlik Kurumunun konu edildiği başvuru oranı ise yüzde 4,40 olduğu hesaplanmıştır. Kurumumuz tarafından 2024 yılında sonuçlandırılan 15 bin 751 başvurunun 4 bin 999 adedi kabul edilebilir nitelikte değerlendirilmiştir. Bu kapsamda kurumumuza 2024 yılında yapılan başvuruların kabul edilebilirlik oranı yüzde 31,74 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranın kurumumuzun görev alanına girmeyen başvurular, idari makamlara başvuru yapılmadan, doğrudan 3 kurumumuza yapılan başvurular, başvurunun menfaatini etkilemeyen başvurular ve yargı organlarında sonuçlandırılmış ya da yargı organlarında görülmekte olan başvurularından kaynaklandığı anlaşılmıştır” değerlendirmesinde bulundu.

‘2024 YILINDA KURUMUMUZA ULAŞAN BAŞVURULARIN 2 BİN 498 ADEDİ ÇÖZÜMLE SONUÇLANDI’

Kabul edilebilir başvuru sayısının artırılması için adımlar atılması gerektiğini söyleyen Akarca, şu ifadeleri kullandı:

“Kamu Denetçiliği Kurumu şikayete konu başvurunun idare tarafından dostane çözümünü sağlamayı öncelemektedir. Bu kapsamda, 2024 yılında Kurumumuza ulaşan başvuruların 1129 adedi gönderme kararı olmak üzere, toplam 2 bin 498 adedi dostane çözümle sonuçlanmıştır. Bununla birlikte, Kurumumuz yapmış olduğu inceleme ve araştırmaların sonucunda ilgili idarelere tavsiyelerde bulunmaktadır. 2024 yılında 525 başvuru hakkında kısmen tavsiye, kısmen ret kararı; 913 başvuru hakkında ise tavsiye kararı verilmiştir. Söz konusu tavsiye kararlarına yönelik idarelerin cevapları değerlendirildiğinde 716 adet kararımızla ilgili idareler uyacaklarını belirtmişken 611 adet kararımıza ise ilgili idarelerce gerekçe bildirilmiştir. Bu durumda, kurumumuzun tavsiye kararlarına uyma oranı 2024 yılı sonu itibarıyla yüzde 53,96 olarak gerçekleşmiştir. Bahse konu uyum oranında Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği, kısacası TÜRMOB olarak nitelendirilen meslek kuruluşu yeminli mali müşavirlik sınav sonucuna itiraz hakkında verilen 230 adet tavsiye kararımıza idarenin olumsuz yaklaşmamasına rağmen fiili imkansızlık nedeniyle uymaması etkili olmuştur. Ancak söz konusu tavsiye kararları dikkate alınmadığında ise tavsiye kararlarına uyum oranımız 2024 yılı itibarıyla yüzde 71,29 olmuştur.” Akarca, kurumun, resmi inceleme yetkisi, davalara katılabilme imkanı ve Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurma hakkına sahip olması gerektiğini sözlerine ekledi.

ALT KOMİSYON KURULDU

Kamu Başdenetçisi Akarca’nın sunumunun ardından milletvekilleri görüşlerini dile getirdi ve sorular yöneltti. Ardından Komisyon Başkanı Karamık, KDK’nın 2024 yılı Yıllık Raporu’nu değerlendirmek ve gerekli görülen işleri yapmak üzere 14 üyeli Alt Komisyonu’nun kurulmasına ilişkin önergeyi okuttu. Önerge komisyonda kabul edildi ve alt komisyon kuruldu.

The post Kamu Başdenetçisi Akarca Açıkladı! İşte en çok şikayet edilen kurum ve diğerleri… first appeared on Pes24.

Sözlü ve/veya mülakat sınavlarının da objektif nitelikte olması zorunludur.
Kamu görevine girme ve yükselmede liyakat ilkesi çerçevesinde, mevzuatımızda genel olarak yazılı sınavların yanında, sözlü ve/veya mülakat sınavlarına da yer verilmektedir. Görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içeren sözlü ve/veya mülakat sınavlarının da objektif nitelikte olması zorunludur.

Diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi, sözlü ve/veya mülakat sınavında başarısız sayılma işlemlerinin de, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetiminin yapılması gerekmektedir.

Hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi yeterlidir
Aykırılık konusu uyuşmazlıklar incelendiğinde, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasını oluşturan kısmında, Subay Sicil Yönetmeliği’nin 110. maddesi çerçevesinde, mülakat sınav komisyonunca adayların; “Genel Görünüş”, “Kendisinden İstenileni Kavrama Yeteneği”, “Özgüveni”, “Özgeçmişi”, “Kişiliği”, “Psikolojik Yapısı”, “Kendini İfade Edebilme Yeteneği”, “Beden Dilini Kullanma Becerisi”, “Duygusal Dengesizlik”, “Dışa Dönüklük”, “Uyumluluk”, “Sorumluluk”, “Açıklık”, “Askerlik Mesleğine Uygunluğu ve İstekli Olması” gibi soyut ve takdiri hususlar yönünden değerlendirildiği, adayların bilgisini ölçmeye yönelik, genel kültür, alan bilgisi gibi soruların bulunmadığı, mülakat değerlendirmesinin gözlem ve kanaate dayalı kriterler esas alınarak yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasında sınav komisyonunca yapılacak değerlendirmede, mülakat değerlendirme formunda belirlenen gözlem ve kanaate dayalı kriterler doğrultusunda hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin mülakatın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedür yerine getirilerek yapılan sınavın mülakat aşamasının hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı, bunun dışında adaylara gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden takdir edilen notların gerekçesine yer verilmemesi ve adaylarca verilen cevapların kayıt altına alınmamasının astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakat sınavını hukuken sakatlamayacağı sonucuna varılmıştır.

T.C.
DANIŞTAY
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2024/8
Karar No: 2024/18

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 19/12/2023 tarih ve E:2023/87, K:2023/87 sayılı kararıyla; . vekili Av tarafından, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 12/10/2023 tarih ve E:2023/1298, K:2023/1487 sayılı kararı ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 03/10/2023 tarih E:2023/1080, K:2023/1536 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,
“Aykırılığın, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği” görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakimi ‘un açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI :
A- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1.İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/1298 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istemin özeti: . ili, Deniz Ana Üs Komutanlığında muvazzaf astsubay olarak görev yapan davacı tarafından, muvazzaf subaylığa geçiş yazılı sınav sonucunda katıldığı mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 30/03/2023 tarih ve E:2022/2368 , K:2023/851 sayılı kararının özeti:
Uyuşmazlıkta; mülakat heyeti adayları genel görünüş, kendisinden istenileni kavrama yeteneği, öz güveni, öz geçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği, beden dilini kullanma becerisi, duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık, askerlik mesleğine uygunluğu ve istekli olması yönlerinden değerlendirdiği, komisyonun değerlendirmesi sonucunda tutulan zabıtta davacının 64,80 puan alarak başarısız olduğu, tutanakta başkan ve üyelerin davacıyla ilgili eklediği bir değerlendirmenin olmadığının görüldüğü,
Bu durumda; her ne kadar öznel bazı kriterler yönünden yazılı bir belgenin ortaya konulamayacağı tartışmasız ise de, somut bazı değerlendirmelere ilişkin gerekçelerin ortaya konulabileceği, mülakatların görüntü kaydı alınarak yapılmasının ilgili işlemin uyuşmazlığa konu olması halinde mahkemelerce daha sağlıklı değerlendirilmesi ve şeffaf idare mekanizmasının güçlenmesi sonucunu doğuracağı, mülakatların görüntü kaydı alınarak yapılması konusunda yasal zorunluluk olmamasından dolayı görüntü kaydı alınması noktasında idarenin takdir yetkisinin varlığı kabul edilmiş ise de, davacının genel görünüşünde ne tür noksanlığın bulunduğu, kendisinden istenileni hangi yönden kavrayamadığı, öz güveni ve öz geçmişinde ne tür sorunlar olduğu, kişiliği ve psikolojik yapısındaki bozukluklar, kendini ifade ederken yaşadığı zorluklar, beden dilini kullanıp kullanmadığı, askerlik mesleğine hangi yönlerden uygunsuz ve isteksiz olduğu ile ilgili tutanakta verilen puanlar dışında bir değerlendirmenin bulunmadığı, davacıya sorulan sorular ve verilen cevaplara tutanakta yer verilmediği, bu haliyle davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygunluk denetiminin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan mülakatta davacı yönünden ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığının ortaya konulamayacağı sonucuna varıldığından, mülakatta başarısızlığı ortaya konulmayan davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmeyerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 12/10/2023 tarih ve E:2023/1298, K:2023/1487 sayılı kararının özeti:
Uyuşmazlıkta, mülakata ilişkin mevzuat incelendiğinde, idarenin takdir hakkı ve gözleme dayalı olarak değerlendirme yapmasının öngörüldüğü,
Bu kapsamda mülakatta adayda dikkat edilecek hususların; genel görünüş, kavrama yeteneği, özgüveni vs. gibi soyut ve takdiri hususlar olduğu, bununla beraber idarenin mevzuatında yer vermek suretiyle mülakat usulünü somut soru ve cevaplar üzerinden belirlemeyi uygun görerek yaptığı düzenlemeler müstesna olmak üzere mülakat sınavlarında, cevabı belli ve somut veriler içeren önceden hazırlanmış sorular belirlemek, bunları ve cevapları tutanağa bağlamak ve mülakatı bilgi ölçme aracı olarak soru ve doğru/yanlış cevap üzerinden ele almak mülakat sınavının mantığıyla bağdaşmamakta ise de, bu hususun da idarenin mülakat uygulamalarındaki mevzuatına bağlı olduğu,
Bu bağlamda dava konusu mülakat sınavında idarenin somut olarak ortaya koyması gereken ve ilgiliye verilen puanı yine somut şekilde değerlendirmesi gereken (genel kültür, mevzuat bilgisi gibi) bir husus bulunmadığından ve mülakat heyetinin davacıya verdiği puanlar bariz şekilde farklılık arz etmediğinden değerlendirmeye dayalı dava konusu uyuşmazlıkta hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak,
Davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İstanbul 9. İdare Mahkemesince verilen 30/03/2023 tarih ve E:2022/2368, K:2023/851 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- İZMİR BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/1080 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istemin özeti: … Kr. Hvcl. K.lığı, 3’ncü Kr. Hvcl. A. Hizmet Destek Tb. Emn. ve Mhf. Bl. 3’ncü Emn. ve Mhf. Tk. Komutanlığında Astsubay olarak görev yapan davacının, 04/06/2022 tarihinde yayınlanan listede adına yer verilmemek suretiyle astsubaylıktan subaylığa geçirilmemesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İzmir 3. İdare Mahkemesinin 13/04/2023 tarih ve E:2022/1673 , K:2023/694 sayılı kararının özeti:
Olayda; davacı hakkında düzenlenen “Mülakat Komisyonu Değerlendirme Formu” incelendiğinde; “Genel Görünüş”, “Kendisinden İstenileni Kavrama Yeteneği”, “Özgüveni”, “Özgeçmişi”, “Kişiliği”, “Psikolojik Yapısı”, “Kendini İfade Edebilme Yeteneği”, “Beden Dilini Kullanma Becerisi”, “Duygusal Dengesizlik”, “Dışa Dönüklük”, “Uyumluluk”, “Sorumluluk”,

“Açıklık”,”Askerlik Mesleğine Uygunluğu ve İstekli Olması” başlıkları altında 10 adet değerlendirme kriteri kullanıldığı, Mahkemelerinin 30/01/2023 tarihli ara kararıyla “…dava konusu işleme dayanak mülakat sınavında davacıya soru sorulup sorulmadığı, soruların önceden tutanağa bağlanıp bağlanmadığı, davacının sorulara verildiği cevabın kayıt altına alınıp alınmadığı sorularak, mülakat sınavı sonucunda verilen puanın hangi değerlendirmeler sonucu verildiği sorularak buna ilişkin bilgi belgenin istenilmesine,…” karar verildiği, ara karara verilen cevapta bahsedilen kriterler açısından verilen puana hangi şekilde kanaat getirildiği hususunda bir açıklama yapılmadığı, mülakat komisyonunun dört üyesinin değerlendirme yapılan 10 kriterin hepsine 7 puan verdiği, bir üyenin ise 3 kriter için 8 puan 7 kriter için 7 puan verdiğinin görüldüğü,
Bu durumda her ne kadar davalı idarece davacının kontenjana giremediğinden bahisle subay kadrosuna atanmadığı görülmekte ise de, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının bir aşaması olan mülakat sınavında davacıya verilen puanın ne şekilde takdir edildiğinin davalı idarece ortaya konulamadığı, bu haliyle Anayasa’nın 125. maddesinde ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde belirtilen hukuki sınırlar içinde hukuki denetim yapılamayacağı görüldüğünden ve anılan sınavdaki nihai puan hesabında kullanılan mülakat puanının davacının sıralamasını değiştirebilecek nitelikte olduğu ve dolayısıyla kontenjana girip girmeyeceği hususunda belirleyici olacağından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 03/10/2023 tarih ve E:2023/1080, K:2023/1536 sayılı kararının özeti:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:

İLGİLİ MEVZUAT:
.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılığı; astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasına ilişkin olarak, mülakat sınavında sınav komisyonunca adaylara takdir edilen notların gerekçelendirilmesinin gerekip gerekmeyeceği ile adayların verdiği cevapların kayıt altına alınmasının gerekli olup olmadığı hususu oluşturmaktadır.

Kamu görevine girme ve yükselmede liyakat ilkesi çerçevesinde, mevzuatımızda genel olarak yazılı sınavların yanında, sözlü ve/veya mülakat sınavlarına da yer verilmektedir. Görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içeren sözlü ve/veya mülakat sınavlarının da objektif nitelikte olması zorunludur.

Diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi, sözlü ve/veya mülakat sınavında başarısız sayılma işlemlerinin de, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetiminin yapılması gerekmektedir.

Aykırılık konusu uyuşmazlıklar incelendiğinde, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasını oluşturan kısmında, Subay Sicil Yönetmeliği’nin 110. maddesi çerçevesinde, mülakat sınav komisyonunca adayların; “Genel Görünüş”, “Kendisinden İstenileni Kavrama Yeteneği”, “Özgüveni”, “Özgeçmişi”, “Kişiliği”, “Psikolojik Yapısı”, “Kendini İfade Edebilme Yeteneği”, “Beden Dilini Kullanma Becerisi”, “Duygusal Dengesizlik”, “Dışa Dönüklük”, “Uyumluluk”, “Sorumluluk”, “Açıklık”, “Askerlik Mesleğine Uygunluğu ve İstekli Olması” gibi soyut ve takdiri hususlar yönünden değerlendirildiği, adayların bilgisini ölçmeye yönelik, genel kültür, alan bilgisi gibi soruların bulunmadığı, mülakat değerlendirmesinin gözlem ve kanaate dayalı kriterler esas alınarak yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasında sınav komisyonunca yapılacak değerlendirmede, mülakat değerlendirme formunda belirlenen gözlem ve kanaate dayalı kriterler doğrultusunda hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin mülakatın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedür yerine getirilerek yapılan sınavın mülakat aşamasının hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı, bunun dışında adaylara gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden takdir edilen notların gerekçesine yer verilmemesi ve adaylarca verilen cevapların kayıt altına alınmamasının astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakat sınavını hukuken sakatlamayacağı sonucuna varılmıştır.

III- SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasında sınav komisyonunca yapılacak değerlendirmede, mülakat değerlendirme formunda belirlenen kriterler doğrultusunda adaylara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin, mülakat sınavının nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedür yerine getirilerek yapılan astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasının hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı, bunun dışında adaylara gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden takdir edilen notların gerekçesine yer verilmemesi ve adaylarca verilen cevapların kayıt altına alınmamasının astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakat sınavını hukuken sakatlamayacağı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak, 22/05/2024 tarihinde usulde ve esasta oyçokluğu ile karar verildi.

The post İDDK : astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasında… first appeared on Pes24.